Чоң адам катары ойлонуп көрүңүз:
Сиз социалдык медианы карап, билдирүү жазып же оюн ойноп жатасыз... Ошол маалда бирөө колуңуздан телефонуңузду алса, эмнени сезмексиз? Кыязы, ыңгайсыз болуп, каршылык көрсөтмөксүз. Ушундай эле жагдай балдарга да тиешелүү.
Күч менен алуунун ордуна диалог куруу
- Аппаратты күч менен алуу балада ачуулануу, таарыныч жана ишенбөөчүлүк сезимдерин пайда кылат.
- Бул жагдай ата-эне менен баланын ортосундагы байланышты алсыратып, баарлашууну токтотушу мүмкүн.
- Балаңыз «Апам/атам колумдан телефонумду алат» деген ойду ичине сиңиргенде, сизден алыстоо тенденциясына кириши мүмкүн.
Ден-соолукка пайдалуу альтернатива: Биргелешкен чечим
- Аппаратты колдонуу убактысы бүтүшү керек болгондо, алдын-ала сүйлөшүү эң туура ыкма.
- Баланын өз каалоосу менен аппаратты өчүрүүсү анын жоопкерчилик сезимин да, өзүн-өзү башкаруу жөндөмүн да өнүктүрөт.
- Бул ыкма жазалоо эмес, багыт берүүчү ата-энелик модели болуп саналат.
«Бирок балам таштабайт» деген ата-энелер үчүн
- Көйгөй көбүнчө балада эмес, үйдөгү экранга болгон адаттардын натыйжасы.
- Изилдөөлөр ата-энелердин балдарга караганда экранга көбүрөөк караарын көрсөтөт.
- Эгер балаңыздын экран убактысын азайткыңыз келсе, адегенде өзүңүздүн экран убактыңызды азайтышыңыз керек.
Экранды колдонууда психологиялык ден-соолук үчүн 4 алтын эреже
- Экрансыз тамактануу: Үй-бүлөлүк дасторкон – бетме-бет баарлашуу жана байланыш түзүү убактысы.
- Экрансыз бир саат: Күн сайын, өзгөчө кечки убакта бир саат бою экрандан алыс болуу.
- Экрансыз бир кеч: Аптасына жок дегенде бир кечти толугу менен экрандан алыс өткөрүү.
- Экрансыз бир күн: Айына жок дегенде бир күн бүт үй-бүлө менен экран детоксун жасоо.
Эмне үчүн бул мынчалык маанилүү?
- Экранды күтүүсүздөн өчүрүү балада стресс гормондорун (кортизол) жогорулатып, чыр-чатактын ыктымалдыгын арттырат.
- Биргелешип белгиленген эрежелер баланын психологиялык туруктуулугун да, үй-бүлөлүк ишенимди да бекемдейт.
- Экрансыз убакыттар баланын чыныгы жашоодогу социалдык көндүмдөрүн, көңүл буруу убактысын жана эмоционалдык интеллектин өнүктүрөт.
Балаңыздын экран менен болгон мамилесин ден-соолукка пайдалуу кылуунун жолу – анын колунан аппаратты жулуп алуу эмес, үлгү болуу, багыт берүү жана биргелешип чектерди белгилөө.